Czego gamifikacja może nas nauczyć o motywacji?

Czy zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego potrafisz spędzić godziny na pokonywaniu kolejnych misji i bossów, aby zdobyć wirtualny miecz w grze wideo, ale jednocześnie masz problem z wyjściem na 30-minutowy spacer? Spokojnie, to nie kwestia lenistwa. Za takie zachowania odpowiadają neuroprzekaźniki. Nasz mózg uwielbia nagrody.

Gamifikacja polega na wdrożeniu mechanizmów znanych z gier do codziennego życia. Nasi szefowie, firmy marketingowe, trenerzy czy producenci gier dobrze wiedzą, jak zachęcić nas do dalszej aktywności. W świecie, w którym nieustannie ktoś zabiega o naszą uwagę i względy, gamifikacja stała się popularnym narzędziem do kontroli motywacji.

Więcej niż zabawa: anatomia zaangażowania

Gamifikacja (lub grywalizacja) polega nie tylko na zdobywaniu odznak i rankingów w nudnych aplikacjach. Jej celem jest strategiczne wykorzystanie elementów z ekosystemów gier i rywalizacji w innych kontekstach. Cel jest prosty: zwiększenie zaangażowania, lojalności i motywacji do wykonywania określonych czynności. Branża ta rozwija się w iście szalonym tempie. Jak już wspomnieliśmy na wstępie, filarem grywalizacji jest zjawisko określane przez psychologów mianem pętli dopaminowej. Kiedy otrzymujemy nagrodę – nawet tak błahą jak cyfrowy puchar czy dźwięk sygnalizujący zaliczenie określonego modułu treningowego online – nasz mózg uwalnia dopaminę, neuroprzekaźnik odpowiedzialny za uczucie przyjemności. Tak oto tworzy się nawyk: robimy coś, dostajemy nagrodę, czujemy się dobrze, więc chcemy to powtórzyć.

Edukacja i zdrowie: nauka przez rywalizację

Jak bardzo skuteczne są te triki pokazuje sektor edukacji językowej. Aplikacja Duolingo, z której korzysta ponad 500 milionów użytkowników, opiera swój sukces na mechanizmie „serii” (z ang. streak). Utrzymanie ciągłości nauki przez kolejne dni stanowi dla wielu z nas spore wyzwanie, ale w Duolingo staje się ono celem samym w sobie. Działa tu potężny mechanizm psychologiczny zwany awersją do straty. Użytkownik uczy się nie tylko po to, by zdobyć wiedzę, ale by nie stracić wypracowanego wyniku.

Podobnie dzieje się w aplikacjach sportowych typu Strava czy Fitbit. Statystyki pokazują, że wprowadzenie elementów społecznościowych (dzielenie się trasami, rywalizacja w rankingach) zwiększa aktywność użytkowników średnio o 20-30%. Zwykły bieg zmienia się w wyścig o status lidera w lokalnej społeczności, zaspokajając naszą naturalną potrzebę rywalizacji i przynależności.

Gamifikacja w świecie kasyn online

Jedną z branż, która do perfekcji opanowała sztukę angażowania użytkownika poprzez grywalizację, jest sektor iGamingu. Jak czytamy na branżowym portalu Kasyno Orzeł, kasyna online dawno już odeszły od prostego modelu „wpłać i graj” i dziś tworzą rozbudowane ekosystemy lojalnościowe.

Specjaliści wyróżniają tutaj następujące rozwiązania oparte na gamifikacji:

• Paski postępu i poziomy VIP: Gracz śledzi wizualną reprezentację swojej drogi do kolejnego statusu. Zgodnie z teorią goal-gradient effect, im bliżej celu jesteśmy, tym intensywniej pracujemy, by go osiągnąć.

• Misje i turnieje: Bierna gra szybko się nudzi. A zatem system wyznacza nam regularne wyzwania takie jak „zagraj 50 rund na konkretnym slocie”. Gdy zaglądasz na stronę kasyna, masz poczucie celowości i porządku.

• Sklepy z nagrodami: Zbierane w toku gry punkty lojalnościowe wymieniamy na bonusy.

W jakim celu kasyna internetowe wprowadzają te i inne rozwiązania? Okazuje się, że łatwo dajemy się wciągnąć w prostą zabawę i chętniej odwiedzamy strony, które dają nam coś w gratisie. Fani slotów czy ruletki czerpią z tego również wymierne korzyści: darmowe spiny, zwroty gotówki (cashback) czy ekskluzywne bonusy. Dzięki gamifikacji zwykły hazard zaczyna przypominać aktywność ze świata gier RPG, gdzie budowanie postaci (profilu gracza) jest równie satysfakcjonujące, co sama wygrana.

Korporacyjny wyścig szczurów? Nie, to „Quest”

Idźmy dalej. Gamifikacja wkroczyła również na salony wielkiego biznesu. Firmy takie jak Microsoft czy Google wykorzystują te techniki do zarządzania zespołami. Badania TalentLMS wskazują, że aż 89% zatrudnionych pracuje bardziej wydajnie, gdy ich obowiązki są urozmaicone elementami grywalizacji.

W działach sprzedaży popularne są nie tylko proste rankingi wyników, ale całe fabularyzowane scenariusze, w których sprzedawcy „odblokowują” nowe rynki niczym poziomy w grze strategicznej.

Z kolei w sektorze finansowym aplikacje bankowe (za przykład niech posłuży Revolut) nagradzają użytkowników za oszczędzanie, wizualizując kolejne cele (np. prezent, wakacje) i przyznając im drobne, często jedynie wirtualne nagrody. Rutynowe czynności nabierają dodatkowej głębi.

Jak zhakować własną codzienność?

Gamifikacja uczy nas pewnej istotnej prawdy o ludzkiej naturze: motywacja nie jest stała, lecz stanowi reakcję na określone bodźce czy środowisko. Niezależnie od tego, czy chodzi o naukę języka, lojalność wobec platformy rozrywkowej, czy efektywność w pracy, mamy przed sobą jasny cel, dostajemy natychmiastową informację zwrotną i nagrodę. Podobnie jak w sporcie!

Jakie płyną z tego wnioski dla nas? Dzielenie dużych zadań na małe „questy”, nagradzanie samego siebie za pokonanie drobnych kroków na drodze do celu i śledzenie postępów wcale nie muszą być infantylne. W świecie pełnym rozpraszaczy wygrywa ten, kto potrafi zamienić obowiązek we wciągającą misję.

Co możesz zrobić dzisiaj? Zastanów się nad jednym obowiązkiem, którego unikasz (np. sprzątanie, nauka, raporty). Spróbuj wdrożyć prosty system punktowy: za każde 20 minut pracy przyznaj sobie 1 punkt. Po uzbieraniu 10 punktów, odbierz ustaloną wcześniej nagrodę. Zobaczysz, jak szybko zmieni się twoje nastawienie do tego pozornie nudnego zadania!